Οι καθηγητές του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΕΝΑ σχολιάζουν τα θέματα στη ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΕ.Λ.

Άνοιξε σήμερα η αυλαία των Παvελλαδικών Εξετάσεων στα Ημερίσια και Εσπερινά Γενικά Λύκεια με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Δεν κρύβουμε ότι περιμέναμε τα θέματα με σχετική ανυπομονησία και όταν τελικά ήρθαν με χαρά διαπιστώσαμε ότι ανταποκρίνονταν στα αντίστοιχα που είχαν διδαχθεί και επισημανθεί.

Σύμφωνα με τους Λατίνους η ιστορία είναι lux veritatis (= φως της αλήθειας), testis temporum (= μάρτυρας των καιρών ), magister vitae (= δάσκαλος ζωής ). Λαμβάνοντας τα υπόψη, λοιπόν, και σε μία απόπειρα αποτίμησης θα λέγαμε ότι το κείμενο 1 αναφερόταν στην αξία της ιστορικής γνώσης, εστιάζοντας στο ότι είμαστε προϊόντα της ιστορίας, στό ότι από αυτήν λαμβάνουμε αξίες και γνώσεις που διαμορφώνουν τον πολιτισμό, το κοινωνικό περιβάλλον και τον κόσμο ευρύτερα που μας περιβάλλει. Αποτελεί δε, πράξη αυτογνωσίας, μελέτη λαθών των προγενέστερων και πυξίδα του μέλλοντος, απαντώντας έτσι με ευκρίνεια στον ερωτηματικό τίτλο.

Όσον αφορά (σ)την ανάλυση του τίτλου στη Β.2 α) θα έπρεπε να γίνει αναφορά στην ερώτηση και το ρόλο της, στην αξιοποίηση της αναφορικής /δηλωτικής γλώσσας, στη χρήση του α’ πληθυντικού και το αντίστοιχο λειτουργικό του αποτέλεσμα, στο ύφος το οποίο καθίσταται ζωντανό, παραστατικό, ζωηρό, αφυπνίζοντας και προβληματίζοντας τον αναγνώστη. Η απάντηση στο ερώτημα δίνεται σε όλο το υπόλοιπο κείμενο ενώ προϊδεάζει εξαρχής για ό,τι πρόκειται να ακολουθήσει.

Προς την ίδια κατεύθυνση, με τον ευθύ λόγο το ύφος αποκτά αμεσότητα, οικειότητα, ζωντάνια και παραστατικότητα, στοιχεία τα οποία σαφώς είναι απαραίτητα προκειμένου να εκφρασθεί ο προβληματισμός των παιδιών ως προς την αναγκαιότητα της ιστορίας, να κινητοποιηθεί, σαφώς, και το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού. Ο ευθύς λόγος αποτελεί και στοιχείο προφορικότητας.

Όσον αφορά στη Β.3 οι μαθητές έπρεπε να προσεγγίσουν ένα απόσπασμα από ομιλία της Κικής Δημουλά σχετικά με το ρόλο της επετείου στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Η γραφή της Δημουλά είναι γνωστή για την ιδιοτυπία της και η πρόθεσή της να ευαισθητοποιήσει αναδεικνύεται και αποδεικνύεται μέσα από συγκεκριμένες γλωσσικές επιλογές. Ενδεικτικά οι μαθητές θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν το α’ ρηματικό πρόσωπο, την προσωποποίηση (” δεν θέλουν να ξεχασθούν “), τις επαναλήψεις, τις λέξεις με συγκινησιακή φόρτιση, τις μεταφορές, σχολιάζοντάς τις και νοηματικά και λειτουργικά.

Στο λογοτεχνικό κείμενο, απόσπασμα από το έργο του Θανάση Βαλτινού “Επείγουσα ανάγκη ελέου” κλήθηκαν οι μαθητές να ερμηνεύσουν τον συμβολισμό του ταγαριού, ενός οικογενειακού θα λέγαμε κειμηλίου για τον ομοδιηγητικό και αυτοδιηγητικό αφηγητή και να δηλώσουν αν θα διατηρούσαν οι ίδιοι την οικογενειακή παράδοση.

Τέλος, στην παραγωγή λόγου τα ερωτήματα ήταν σαφή. Στο δεύτερο συγκεκριμένα, θα μπορούσε να γίνει αναφορά στην ορθή και γόνιμη αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου μέσα από επισκέψεις σε Μουσεία, Μνημεία, χώρους με ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Αυτό ακριβώς θα μπορούσε να προωθηθεί και να εφαρμοσθεί μέσα από ένα σχολείο “ανοιχτό” στη ζωή μέσα από την αναβάθμιση των σχολικών εκπαιδευτικών εκδρομών, την ανάθεση ατομικών και ομαδικών εργασιών, τη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας και των εποπτικών μέσων, ώστε να διδάσκεται η ιστορία διαδραστικά και διαθεματικά, τη διοργάνωση εκδηλώσεων, τους εορτασμούς, τις παρελάσεις, τις επετείους.

Τα βιβλία, τα εγχειρίδια εμπλουτισμένα με εικόνες, πηγές, σχεδιαγράμματα, οι εικονικές περιηγήσεις σε Μουσεία και Μνημεία, οι ψηφιακές ξεναγήσεις, η παρακολούθηση κινηματογραφικών ταινιών, θεατρικών παραστάσεων, αλλά και η προσωπική αναζήτηση μέσω της αυτομόρφωσης είναι μερικοί από τους βιωματικούς τρόπους που μπορούν να καλλιεργήσουν το ενδιαφέρον για το ιστορικό παρελθόν, χωρίς να παραβλέψουμε και το ρόλο της οικογένειας, των Μ.Μ.Ε. , των πνευματικών ανθρώπων.

Καταληκτικά, θα λέγαμε ότι και το θέμα της έκθεσης και οι ασκήσεις ήταν διατυπωμένα με σαφήνεια και ανταποκρίνονταν στις γνώσεις ενός καλά προετοιμασμένου μαθητή.

Ευχόμαστε επιτυχία στους μαθητές μας έχοντας κατά νου ότι “τελικά ό,τι συμβαίνει γύρω μας οφείλεται σε ιστορικά αίτια”.

ΔΑΡΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΑ – ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΜΠΟΧΛΟΥ ΒΙΒΗ – ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ