Οι καθηγητές του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑ σχολιάζουν τα θέματα Έκθεσης Πανελλαδικών 2026

“Κανείς δεν θα προτιμούσε όλα τα καλά του κόσμου με τον όρο πως θα ζούσε μόνος του, γιατί ο άνθρωπος είναι πολιτικό ζώο και η φύση του είναι να ζει με άλλους.” Αλλά και “Στην πολυάνθρωπη τσιμεντούπολη, η φιλικότητα, η οικειότητα μεταβλήθηκαν σε τυπικότητα και υποκρισία, το άχρωμο μειδίαμα κατάντησε “επιδερμικό νόσημα” … και συντελέσθηκε η αποπροσωποίηση του ανθρώπου.

Και κάπως έτσι άνοιξε σήμερα η αυλαία των πανελλαδικών εξετάσεων στα Ημερήσια και Εσπερινά Γενικά Λύκεια με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Αναλυτικότερα, τα θέματα ήταν ενδιαφέροντα, με αρκετά καλές και αναμενόμενες ασκήσεις και χωρίς πολλά περιθώρια λανθασμένης απάντησης. Στην Β1, οι σωστές απαντήσεις ήταν 1β , 2β, 3α, 4α, 5α, ενώ καλό θα ήταν στη β2 α), στην επιλογή της μεθόδου του αιτίου και αποτελέσματος, πέρα από την εύρεση της αιτίας και την αναφορά των αποτελεσμάτων να γίνει αντιληπτή η επισήμανση της σοβαρότητας του προβλήματος με λογικό τρόπο (αίτιο – αποτέλεσμα), η επίδραση της ψηφιακής εποχής και των αντίστοιχων ψηφιακών μέσων στην όξυνση του φαινομένου. Έτσι η συντάκτρια ερμηνεύει, εξηγεί, με πειστικό τρόπο και κατανοητό την κατάσταση προσδίδοντας εγκυρότητα και αξιοπιστία. Προς την ίδια κατεύθυνση, το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου πιο επίκαιρο από ποτέ, ύμνος στην αγωνιστικότητα, στη μαχητικότητα ως στάση και κουλτούρα ζωής, στη χαρά, στην απομάκρυνση από την τοξικότητα, στην καλή “απάθεια”, στη γόνιμη “αδιαφορία” όπως θα έλεγαν και οι Άγιοι Γέροντες, στην κάθαρση, στη λύτρωση από τα αρνητικά φορτία, στην ελεύθερη ψυχή που ανασαίνει στον Ήλιο, που ανασαίνει με Ήλιο, που δε φοβάται να βγει, να βηματίσει και ν’ αναμετρηθεί με τον εαυτό της. Πίστη, θάρρος, πολύτιμα εργαλεία στο ταξίδι της. Πληθώρα κειμενικών δεικτών θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν (π.χ. προστακτική “χτύπα”, “πέταξε”, η προτρεπτική υποτακτική “να πετάξεις”, “να χαρείς” με αντίστοιχη φυσικά ανάλυση, η χρήση του β’ προσώπου που είναι σα να ανοίγει δίαυλο επικοινωνίας με τον αναγνώστη, νοερό διάλογο, με αμεσότητα, οικειότητα, έντονα διδακτικό, συμβουλευτικό τόνο και χαρακτήρα, οι συνεχείς παραινέσεις και τροπικότητες, οι μεταφορές ” ένα ποτήρι γιομάτο” ” δε με μέλλει”, ” να γυμνωθείς”, η παρομοίωση ” σαν βλύσμα κραυγής γλάρου”. ( Εννοείται ότι η παρουσίαση είναι ενδεικτική και ότι για όλα τα παραπάνω απαιτείται πολύ καλή νοηματική, λειτουργική ανάλυση και σύνδεση με το θέμα).

Τέλος, στην παραγωγή λόγου, το επικοινωνιακό πλαίσιο ήταν άρθρο, επομένως ο τίτλος ήταν απολύτως απαραίτητος καθώς και η αφόρμηση από την επικαιρότητα.

Στο πρώτο ζητούμενο οι μαθητές/τριες θα μπορούσαν να κάνουν αναφορά στην ψηφιακή εποχή και τεχνολογία που δημιουργούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες, οδηγώντας στη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση. Στις σύγχρονες επίσης σχέσεις, οι οποίες στην πλειονότητά τους είναι επιδερμικές, επιφανειακές, απρόσωπες, τυπικές και όχι ουσιαστικές και βαθιές, με ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη και αλτρουισμό. Η απουσία ώριμου ανθρωπισμού, η έλλειψη ανθρωπιάς , ο ατομικισμός, οι ανταγωνιστικές σχέσεις, η μέριμνα προς τον συνάνθρωπο απούσα, αλλά και τα προβλήματα της καθημερινότητας, οι έντονοι και γρήγοροι ρυθμοί ζωής, η μεγαλούπολη και το αστικό περιβάλλον δεν ευνοούν την ουσιαστική ανθρώπινη επαφή και επικοινωνία, το καταναλωτικό, υλιστικό πρότυπο ζωής , η διατάραξη του θεσμού της οικογένειας, η χαλάρωση δηλαδή των οικογενειακών δεσμών, η ηθική εξαχρείωση, η έλλειψη εμπιστοσύνης, το ατομικό συμφέρον, η επιφυλακτικότητα και πολλά άλλα.

Στο Β ζητούμενο καλό θα ήταν να προταθούν ο διάλογος, η αλληλεγγύη και από τις δύο γενεές, η άρση των στερεοτυπικών αντιλήψεων για την τρίτη ηλικία, του ηλικιακού ρατσισμού, η ανεκτικότητα, η γεφύρωση του χάσματος ακόμη και μέσα απ;o την τεχνολογία δεδομένου ότι οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας είναι σχεδόν ψηφιακά αναλφάβητοι. Επομένως, ο ψηφιακός εγγραματισμός μπορεί να γίνει τρόπος συνοχής και διαγενεακής επικοινωνίας. Όμως, και η εστίαση σε πιο απλές, ανθρώπινες δραστηριότητες οι κοινές δράσεις, η απο κοινού αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου (παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων, συναυλιών, κινηματογραφικών ταινιών) όπως και η κοινή εθελοντική δράση, δηλαδή η συμμετοχή τους σε δεντροφυτεύσεις, αναδασώσεις ή η ενασχόληση τους με θέματα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Κοινές δραστηριότητες, επίσης και μέσα στο σπίτι, δημιουργικός διάλογος, αφηγήσεις παραμυθιών, βιβλίων, η μαγειρική, τα παιχνίδια, η φροντίδα του σπιτιού, η κηπουρική , η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών, η αίσθηση ιδιαίτερα από την πλευρά των ηλικιωμένων ‘οτι είναι ακόμα ενεργοί, χωρίς διάθεση παραίτησης από τις μικροαπολαύσεις της ζωής. Καταληκτικά, και από την πλευρά του σχολείου και των νέων επισκέψεις σε κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων, σε ΚΑΠΗ, σε οίκους ευγηρίας, ώστε να έρθουν σε άμεση επαφή με τα προβλήματά τους.

Η αντιμετώπιση της ψυχοφθόρας μοναξιάς, η βαθιά κατανόηση, η συναισθηματική νοημοσύνη, η ουσιαστική στήριξη και συμπαράσταση είναι τελικά οι βασικοί πυλώνες για μια πιο ανθρώπινη κοινωνία και μία πιο χαρούμενη και ευτυχισμένη νοηματοδότηση της ζωής.

ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ !

ΔΑΡΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΑ – ΜΠΟΧΛΟΥ ΒΙΒΗ